Upadek Rzymu
Wśród szeroko pojętej opinii publicznej pojawiają się różne tezy upadku starożytnego Rzymu. Od w miarę sensownych chociaż niewiele tłumaczących hipotez jak najazd barbarzyńców (których wg. najnowszych badań nie było aż tak wielu), do paraliżu administracyjno-wojskowego państwa, do bardziej nieprawdopodobnych, poprzez budowę rur z ołowiu (ctrl-f ołowiu) do upadku obyczajów i mitycznego socjalu.
Socjal w republice rzymskiej i cesarstwie miał ZUPEŁNIE inny charakter niż ten który my znamy. Przede wszystkim, socjal albo “socjal” należał się tylko proletariuszom rzymskim ( nie mylić z plebsem, tj. “drobnomieszczaństwem”), którzy byli pozbawieni ziemi a co za tym idzie dochodu. Po drugie, socjal nie miał charakteru państwowego do II w. p.n.e , bowiem to nobilowie wydawali żywność swoim klientom (można to potraktować jako zapowiedź feudalizmu, chociaż to nie jest średniowiecze). “Socjal” nie był wydawany z byle przyczyny – proletariat mógł się stawić na zgromadzenia, na których przegłosowywano ustawy. W końcu II w. p.n.e pomoc przejęło państwo, wprowadzając sprzedaż taniego zboża a w I w. p.n.e. wprowadzono rozdawnictwo zboża za darmo (1).
Po krótkiej definicji socjalu czas na wyjaśnienie dlaczego Rzym nie mógł upaść przez socjal. Powodami przyjmowanym przez większość historyków (a nie przez większość korwinistów) są (2):
- Upadek władzy centralnej – od 235 r. tj. od śmierci Sewerusa Aleksandra, żaden cesarz nie był utrzymać władzy na dłużej niż kilka miesięcy bez pojawienia się konkurentów do władzy. Wszystko to powodowało chaos w administracji, wojny domowe w imperium które je wyniszczały oraz umożliwiały najazdy barbarzyńców
- Psucie monety – kolejni cesarze z premedytacją psuli monetę
- Najazdy barbarzyńców ORAZ Sasanidów – obydwa czynniki wymagały mnóstwa uwagi i wojska które było zazwyczaj wykorzystywane w walkach wewnętrznych
- Nowa religia – chrześcijaństwo było pacyfistyczne do czasu stania się religią dominującą w cesarstwie (czyli do czasów Konstantyna Wielkiego). Osłabiało morale wojska i powodowało napięcia w miastach między poganami a wierzącymi w nowego boga (do VI wieku naszej ery, konkretniej do czasów Justyniana).
- Konflikty między dowódcami a cesarzami – wystarczy przypomnieć smutną historię Aecjusza i jak skończył.
Wszystko to powodowało że zarządzanie i utrzymanie cesarstwa rzymskiego było bardzo trudnym zadaniem, którego stopień komplikacji z dekady na dekadę rósł. Nieprawdziwe są tezy o “socjalu” rujnującym Rzym, wydatki na żywność nie były aż tak wysokie (przypomnę że handel zbożem z Egiptu a potem z Tracji kontrolowało państwo od czasów Augusta), tak samo jak nie są prawdziwe tezy o upadku obyczajów w Rzymie (ale to temat dla kogoś kto zna się na obyczajach republiki rzymskiej i cesarstwa).
Bibliografia
1. Jaczynowska Maria, Historia starożytnego Rzymu, Warszawa 1986, s.118
2.Ziółkowski Adam, Historia powszechna – Starożytność, Warszawa 2009, s. 866-914
